ჩინეთი მსოფლიო ენერგეტიკული გარდამავალი პროცესის მნიშვნელოვანი მამოძრავებელი ძალა გახდა

მე-14 ხუთწლიანი გეგმის მონახაზში შემოთავაზებული ძირითადი ინდიკატორები, მათ შორის ენერგიის წარმოების ყოვლისმომცველი სიმძლავრე და არაწიაღისეული ენერგიის წილი, სავარაუდოდ, დაგეგმილ ვადაში იქნება მიღწეული. 1.4 მილიარდზე მეტი ადამიანის ენერგეტიკული უსაფრთხოება ეფექტურად იქნება გარანტირებული. ჩინეთის მწვანე და დაბალნახშირბადიანმა განვითარებამ გლობალური ყურადღება მიიპყრო და ქვეყანა გლობალური ენერგეტიკული გარდამავალი პროცესის მთავარი მამოძრავებელი ძალა გახდა. ქვემოთ განვიხილავ პროგრესსა და მიღწევებს ოთხ ძირითად სფეროში.

პირველ რიგში, მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდი აღნიშნავს ხუთწლიან პერიოდს, რომელიც ხასიათდება ენერგომომარაგების სიუხვით და გაძლიერებული მდგრადობით. ამ გეგმის პირველი ოთხი წლის განმავლობაში, ჩინეთის ენერგიის მოხმარების ზრდამ 1.5-ჯერ გადააჭარბა მე-13 ხუთწლიანი გეგმის მთელ პერიოდს. პროგნოზირებულია, რომ ხუთი წლის განმავლობაში ელექტროენერგიის ახალი მოხმარება გადააჭარბებს ევროკავშირის ელექტროენერგიის წლიურ მოხმარებას. ჩვენ დავაჩქარეთ ენერგიის წარმოების, მიწოდების, შენახვისა და განაწილების ყოვლისმომცველი სისტემის მშენებლობა, რათა ეფექტურად დავაკმაყოფილოთ სწრაფად მზარდი ენერგიაზე მოთხოვნა. 2024 წელს, ეროვნული ელექტროენერგიის წარმოებამ გადააჭარბა 10 ტრილიონ კილოვატ-საათს, რაც გლობალური მთლიანი წარმოების ერთ მესამედს შეადგენს. ენერგიის მთლიანი წარმოება დაახლოებით 5 მილიარდ ტონა სტანდარტული ნახშირის ეკვივალენტური იყო, რაც გლობალური მთლიანი წარმოების ერთ მეხუთედზე მეტს წარმოადგენს, რაც უზრუნველყოფს სტაბილურ და საკმარის ენერგომომარაგებას. ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში, ენერგეტიკული რესურსების განაწილება კიდევ უფრო ოპტიმიზირებულია. მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ეროვნული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის ქსელი, რომელიც გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ და აკავშირებს საზღვარგარეთს. ამან ეფექტურად გარდაქმნა რესურსების უპირატესობები ცენტრალურ და დასავლეთ რეგიონებში განვითარების უპირატესობებად და შექმნა მყარი ენერგეტიკული საფუძველი ძირითადი ეკონომიკური პროვინციებისთვის, რათა მათ განვითარებაში ლიდერები გახდნენ. აღმოსავლეთ რეგიონში ენერგიის მოხმარების 40% მოდის ისეთი ძირითადი ენერგიის გადაცემის არხებიდან, როგორიცაა „დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ ელექტროენერგიის გადაცემა“, „დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ გაზსადენი“ და „ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ ქვანახშირის ტრანსპორტი“. ჩვენ გავაძლიერეთ ელექტროენერგიის, ნავთობისა და გაზის მიწოდება ადამიანების საარსებო წყაროებისთვის, პრიორიტეტად დავსახეთ შეფერხებების მოგვარება და მუდმივად გავზარდეთ საცხოვრებელი სახლების ენერგომომარაგების უზრუნველყოფის შესაძლებლობები. მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდში ჩინეთმა ააშენა მსოფლიოში უდიდესი ელექტრომობილების დამტენი ქსელი, ყოველ ხუთ მანქანაზე ორი დამტენი სადგურით, რამაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა საზოგადოებრივი კომფორტი. ჩვენ აქტიურად ვუპასუხეთ ექსტრემალურ სტიქიურ უბედურებებს, აღვადგინეთ ენერგომომარაგება რაც შეიძლება სწრაფი სიჩქარით და დავიცვათ ადამიანების საარსებო წყაროსთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ენერგეტიკული სასიცოცხლო ხაზები.

მეორეც, მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდი წარმოადგენს მწვანე და დაბალნახშირბადიანი ტრანსფორმაციის უსწრაფეს ფაზას. ჩინეთმა შექმნა მსოფლიოში უდიდესი და ყველაზე სწრაფად მზარდი განახლებადი ენერგიის სისტემა. განახლებადი ენერგიის წილი ელექტროენერგიის გამომუშავების სიმძლავრეში 40%-დან დაახლოებით 60%-მდე გაიზარდა. ქარის და ფოტოელექტრული ენერგიის ახალი დამონტაჟებული სიმძლავრეების წლიურმა რაოდენობამ თანმიმდევრულად გადააჭარბა 100 მილიონი, 200 მილიონი და 300 მილიონი კილოვატის ნიშნულებს, რითაც მიაღწია მნიშვნელოვან განვითარების ნახტომებს. ამ განვითარების ტემპი და ინტენსივობა უპრეცედენტოა. ენერგიის მოხმარება სულ უფრო მეტად გადადის მწვანე წყაროებისკენ. ელექტროენერგიის მთლიან მოხმარებაში, ყოველი სამი კილოვატ-საათიდან ერთი წარმოიქმნება მწვანე ენერგიიდან. ეროვნულ დონეზე, არანამარხი ენერგიის წილი მთლიან ენერგიის მოხმარებაში, სავარაუდოდ, ყოველწლიურად 1 პროცენტული პუნქტით გაიზრდება, რაც გადააჭარბებს მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდში დადგენილ 20%-იან მიზანს. ამასობაში, ნახშირის წილი, სავარაუდოდ, ყოველწლიურად 1 პროცენტული პუნქტით შემცირდება. სუფთა ენერგიის ზრდისა და ნახშირის გამოყენების შემცირების ამ ორმაგმა ტენდენციამ მნიშვნელოვნად გააძლიერა ეკონომიკური განვითარების მდგრადობა. ამ პერიოდის განმავლობაში, ჩინეთის ქარის და ფოტოელექტრული პროდუქტების ექსპორტმა კუმულაციური გზით შეამცირა ნახშირბადის გამოყოფა დაახლოებით 4.1 მილიარდი ტონით მთელ მსოფლიოში, რამაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მსოფლიოში დაბალნახშირბადიან გადასვლაში.

მესამე, მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდში ენერგეტიკის მეცნიერებასა და ტექნოლოგიურ ინოვაციებში მნიშვნელოვანი გარღვევებია. ჩინეთი მსოფლიო მასშტაბით ლიდერობს ახალი ენერგეტიკული ტექნოლოგიებისა და აღჭურვილობის მხრივ. ქვეყანას ეკუთვნის გლობალური ახალი ენერგეტიკული პატენტების 40%-ზე მეტი. ფოტოელექტრული გარდაქმნის ეფექტურობამ და ოფშორული ქარის ტურბინების სიმძლავრემ არაერთხელ დაამყარა მსოფლიო რეკორდები. რამდენიმე წელიწადში ახალი ენერგიის შენახვის მასშტაბები მსოფლიო მასშტაბით პიკს მიაღწია. დასრულდა და ექსპლუატაციაში შევიდა ისეთი პროექტები, როგორიცაა ბაიჰეტანის ჰიდროელექტროსადგური, დამოუკიდებლად შემუშავებული მესამე თაობის ატომური ელექტროსადგურები „ჰუალონგ ერთი“ და მეოთხე თაობის მაღალტემპერატურული გაზით გაგრილებადი რეაქტორი. ნავთობისა და გაზის მოძიების სფეროში მიღწეულია გარღვევები მიწისქვეშ 10,000 მეტრზე მეტ სიღრმეზე და ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე მეტ სიღრმეზე ღრმა ზღვის გარემოში. ეს „ძირითადი ეროვნული აღჭურვილობა“ ჩინეთის მძლავრი სამეცნიერო და ტექნოლოგიური შესაძლებლობების მაგალითია. ახალი ბიზნეს მოდელები და ფორმები აყვავდება. ჭკვიანი მიკროქსელებისა და ვირტუალური ელექტროსადგურების განვითარება დაჩქარებულ ტემპში შევიდა. სატრანსპორტო საშუალებათა ქსელთან ურთიერთქმედების მასშტაბური პილოტური აპლიკაციები დაჩქარებულია. ენერგეტიკის ინდუსტრია სულ უფრო მეტად ინტეგრირდება ისეთ სექტორებთან, როგორიცაა წარმოება და ტრანსპორტი. განუწყვეტლივ ჩნდება ახალი დარგები და განვითარების გზები, რაც ახალი პროდუქტიულობის ძირითად წყაროდ იქცევა.

მეოთხე, მე-14 ხუთწლიანი გეგმის პერიოდი ხასიათდება ენერგეტიკული რეფორმის უწყვეტი გაღრმავებით და განვითარების იმპულსის მდგრადი გაძლიერებით. ინსტიტუციური მექანიზმები და პოლიტიკური სისტემები სწრაფად რესტრუქტურიზირდა. ერთიანი ეროვნული ელექტროენერგიის ბაზრის მშენებლობა დაჩქარდა. ქვანახშირზე მომუშავე ენერგია და ახალი ენერგიის წყაროები სრულად შევიდა ბაზარზე, რომელშიც მონაწილეობდნენ ყველა სამრეწველო და კომერციული მომხმარებელი. თავდაპირველად შეიქმნა ეროვნული ნავთობისა და გაზის ქსელი. გამოქვეყნდა და ამოქმედდა ენერგეტიკის შესახებ კანონი, რამაც კიდევ უფრო გააუმჯობესა მაკროკონტროლი და ინდუსტრიის მმართველობის მექანიზმები. ბაზრის სიცოცხლისუნარიანობა აჩქარებს მის გამოშვებას. ელექტროენერგიის ბაზარზე რეგისტრირებული ბიზნეს სუბიექტების რაოდენობამ 970 000-ს მიაღწია, რაც ხუთჯერ აღემატება 2020 წლის მაჩვენებელს. დანერგილია კერძო ენერგეტიკული საწარმოების განვითარების ხელშეწყობის ათი ღონისძიება. ფოტოელექტრული აღჭურვილობის მწარმოებელი საწარმოების უმეტესობა და ქარის ტურბინების მწარმოებელი საწარმოების 60%-ზე მეტი კერძო საკუთრებაშია. ზოგიერთ ბირთვულ ენერგეტიკულ პროექტში კერძო საწარმოებს 20%-მდე წილი უჭირავთ. აშკარაა, რომ კერძო საწარმოები გადამწყვეტ ძალად იქცნენ ენერგეტიკული ინდუსტრიის ტრანსფორმაციისა და რეფორმის წინსვლის საქმეში.

მე-14 ხუთწლიანი გეგმის დაწყებიდან, რთული და ცვალებადი შიდა და საერთაშორისო ენერგეტიკული დინამიკის ფონზე, ჩინეთმა მტკიცედ დაიცვა თავისი ენერგეტიკული უსაფრთხოება და გაკვალა ჩინეთის გზა მაღალი ხარისხის ენერგეტიკის განვითარებისკენ, რითაც შესთავაზა ღირებული მოდელი გლობალური ენერგეტიკული გარდამავალისთვის.